background img

Áp lực kì thi – Từ đâu?

Áp lực học tập là một vấn đề mà hầu hết học sinh, sinh viên đều trải qua. Áp lực càng tăng cao mỗi khi kỳ thi đến gần. Đây là thời điểm các em dễ mắc các vấn đề tâm lý, tâm thần. Các em có thể có các biểu hiện khó khăn về tâm lý từ nhẹ như bồn chồn, lo lắng cho đến các biểu hiện nặng như mất ngủ kéo dài, cơn hoảng loạn hoặc thậm chí là hành vi tự tử.

H., nam, 12 tuổi, đến khám vì mất ngủ và hay nói nhảm trong lúc ngủ. Con có biểu hiện này sau khi bị cô giáo cho điểm thấp và la rầy vì không học thuộc bài để chuẩn bị cho kỳ thi sắp tới. Về nhà, H lại tiếp tục bị mẹ rầy và đánh vì chuyện này. Lo lắng, mất ngủ, không tập trung, ít vận động, béo phì, sợ bạn chê cười vì học kém, kỳ vọng từ giáo viên, phụ huynh,… đó là những vấn đề nằm trong vòng xoắn bệnh lý về mặt thể chất lẫn tâm lý ở H cũng như nhiều trẻ khác hiện nay.

Một ví dụ khác: A., nữ, 13 tuổi, học trường chuyên – lớp chọn ở trường nổi tiếng. A luôn tự đặt mục tiêu là sau khi học xong cấp 2 sẽ thi vào một trường cấp 3 nổi tiếng. Chính vì thế, em luôn bị áp lực khi so sánh với điểm số các bạn cùng lớp, cảm thấy mình vô dụng, luôn lo lắng nhiều về kết quả học tập. Càng gần ngày thi, A càng khó tập trung vì sợ thất bại, dẫn đến bị mất ngủ thường xuyên. Không kiểm soát được suy nghĩ của mình, A đã tự dùng dao cắt tay để tự sát.

 Hầu hết các phương tiện truyền thông đại chúng đều đề cập đến hai vấn đề lớn liên quan đến nền giáo dục Việt Nam hiện nay là: chương trình học nặng và áp lực thành tích. Hai đối tượng thường bị chỉ trích nhiều là giáo viên và phụ huynh vì đặt áp lực thành tích lên học sinh, con mình. Tuy nhiên, trên thực tế, có nhiều yếu tố phối hợp cùng tác động gây ra các vấn đề tâm lý ở học sinh, các tác động này thường đã xuất hiện trong một thời gian dài trước đó và kỳ thi giống như một giọt nước tràn ly, tạo ra sự bùng nổ trong biểu hiện bất thường tâm lý ở trẻ. Các yếu tố này không chỉ gói gọn trong hai nhóm vấn đề, hai nhóm đối tượng thường được đề cập mà còn liên quan đến bản thân của trẻ.

Có 4 khía cạnh có thể gây ra các vấn đề tâm lý ở trẻ em liên quan đến áp lực thi cử:

Lối sống:

  • Không nghỉ ngơi đầy đủ.
  • Ăn uống không đủ dinh dưỡng.
  • Có quá nhiều yếu tố kích thích.
  • Không tập thể dục đầy đủ.
  • Không biết cách quản lý thời gian.

Thông tin:

  • Cách ra đề thi, kiểu thi.
  • Các thông tin liên quan đến kỳ thi: ngày và giờ thi, mục tiêu cần đạt của cuộc thi,…
  • Kiến thức và kỹ năng giảm lo lắng.

Cách học:

  • Không học đều đặn, học “tủ”, cố gắng học hết cả sách giáo khoa, thức cả đêm để học ngay trước ngày thi.
  • Học vẹt, không ôn bài, không ghi chú.

Các yếu tố tâm lý:

  • Cảm thấy không kiểm soát được các tình huống thi.
  • Suy nghĩ tiêu cực và tự chỉ trích bản thân.
  • Suy nghĩ không phù hợp về kỳ thi và kết quả kỳ thi. Trẻ có thể có ý nghĩ như “nếu mình không đậu, không đạt điểm cao thì gia đình, bạn bè sẽ không xem trọng mình nữa, mọi người sẽ chê cười mình”.
  • Đặt mục tiêu vượt quá khả năng: “mình sẽ đạt được 10 điểm nếu không mình là kẻ vô dụng”
  • Dự đoán thảm họa: “mình sẽ không qua được kỳ thi cho dù mình có cố gắng học kiểu nào đi nữa”.
  • Mong đợi từ người thân về kết quả học tập của trẻ.
  • Mong đợi từ thầy cô về kết quả học tập của trẻ.

Để có thể giúp trẻ ít bị áp lực trong học tập, cũng như trong các kỳ thi, mùa thi, phụ huynh nên cùng trẻ thực hiện thời khóa biểu giúp trẻ cân bằng giữa thời gian học, nghỉ ngơi và tập thể dục. Trẻ cần được giám sát hỗ trợ trong việc học đều mỗi ngày, có kế hoạch ôn bài phù hợp, có kỹ năng ghi chú và quản lý thời gian hiệu quả. Từ đó giảm được áp lực học tập mỗi khi kỳ thi đến gần. Phụ huynh và giáo viên cần khuyến khích, động viên và có những biện pháp thưởng, phạt phù hợp, các biện pháp này nên thảo luận trước và có sự đồng thuận của trẻ. Bên cạnh đó, việc đặt ra mục tiêu phù hợp với khả năng của trẻ cũng là một yếu tố giúp trẻ giảm áp lực khi thi cử. Cuối cùng, cần phát hiện sớm những suy nghĩ tiêu cực không phù hợp của trẻ, để giúp trẻ nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ những người có chuyên môn về tâm thần, tâm lý.

Tags Related
You may also like
Comments

Comments are closed.