background img

HỆ MIỄN DỊCH ÁO GIÁP CHỐNG LẠI VIRUS

NẾU KHÔNG CÓ HỆ MIỄN DỊCH?

   Hệ miễn dịch (HMD) là bộ phận đặc biệt phức tạp có ở mọi nơi trong cơ thể để chống lại sự xâm nhập của kẻ ngoại lai như: virus, vi khuẩn, nấm gây bệnh… Không nó chúng ta chết trong vòng vài tuần vì trên 1cm2 bề mặt da đã có hàng chục nghìn vi sinh vật sẵn sàng tấn công cơ thể bất kỳ lúc nào.
Cứ 100.000 trẻ thì có 1 bé sinh ra không có hệ miễn dịch và phải sống cả đời trong môi trường vô trùng. Bệnh nhân AIDS bị virus HIV phá hỏng hệ miễn dịch cũng dễ chết vì các bệnh truyền nhiễm khác. Ngoài nhiệm vụ bảo vệ bên ngoài, hệ miễn dịch còn sàng lọc tế bào đột biến bất thường bên trong cơ thể có khả năng gây ung thư để tiêu diệt trước khi chúng gây bệnh.
   Chúng ta một phần nhận được hệ miễn dịch từ mẹ khi sinh ra gọi là hệ miễn dịch BẨM SINH, phần còn lại chúng ta phải tự hoàn thiện trong quá trình phát triển gọi là hệ miễn dịch THU ĐƯỢC.
   Khi sinh ra, chúng ta được trang bị lớp da, màng niêm mạc: miệng, họng, khí quản, dạ dày, ruột, hệ bài tiết… như biên giới để chặn vi sinh muốn xâm nhập vào cơ thể. Ngoài ra, trong hệ miễn dịch BẨM SINH còn có các THỰC BÀO (tế bào bạch cầu) – tế bào SÁT THỦ TỰ NHIÊN (NK) để tiêu diệt các mầm bệnh nếu chúng vượt qua biên giới đầu tiên.
   Hệ miễn dịch BẨM SINH phản ứng nhanh, giúp chúng ta chống lại các mầm bệnh cơ bản, nhưng không chống lại các tác nhân phức tạp và không có tính chất ghi nhớ. Lúc này, chúng ta cần đến hệ miễn dịch THU ĐƯỢC – hệ thống cao cấp hơn bao gồm các tế bào lympho B và T phân tích cấu trúc vi sinh vật và tạo kháng thể, được xem như vũ khí đặc hiệu có tác dụng riêng cho từng loại virus, vi khuẩn. Sau khi tiêu diệt kẻ thù, chúng ghi nhớ thông tin để nếu mầm bệnh này lần sau tấn công sẽ có ngay vũ khí để sử dụng.

 

   Sự xâm nhập của virus
   Khi virus tấn công vào cơ thể, trước tiên chúng phải vượt qua lớp màng bảo vệ đầu tiên: da, niêm mạc ở mũi, miệng hay ruột, sau đó tấn công vào tế bào. Virus có thụ thể được xem như chìa khóa mở cánh cổng lớp màng tế bào để chui vào đó. Chúng bắt tế bào phải sản xuất theo mã di truyền của chúng và nhân bản lên hàng nghìn hàng triệu lần. Cho đến khi vỡ tung tế bào, hàng triệu virus lại tiếp tục lan sang tấn công các tế bào khác.
   Virus COVID19 xâm nhập vào tế bào chủ bằng liên kết protein S (chìa khóa) ở trên bề mặt virus với thụ thể ACE2 (ổ khóa) trên bề mặt tế bào. Ngoài phổi, ACE2 còn nằm trong các mô khác bao gồm tim, gan, thận và các cơ quan tiêu hóa. Vì vậy, những bệnh nhân mắc virus này ngoài khó thở do tổn thương phổi còn bị biến chứng như tổn thương cơ tim cấp tính gây rối loạn nhịp tim, suy thận cấp, đi ngoài, sốc và tử vong do hội chứng rối loạn đa chức năng. Càng nguy hiểm hơn đối với bệnh nhân đã có bệnh nền mạn tính: tim mạch, tiểu đường…

   Hoạt động của Hệ miễn dịch
Khi virus xâm nhập cơ thể, các “anh lính” là THỰC BÀO lao đến tấn công “ăn thịt” virus, đồng thời gửi cảnh báo thông tin đến toàn Hệ miễn dịch là có kẻ thù xâm nhập. Các “anh lính” này dồn về đóng quân tại các căn cứ gần quân địch nhất đó là các hạch bạch huyết (nằm ở mang tai, cổ, nách, bẹn). Vì vậy chúng ta thấy khi có tác nhân lạ gây viêm nhiễm thì các hạch này sẽ sưng to lên.
Vì số lượng hạn chế nên các THỰC BÀO không thể nào tiêu diệt kịp virus nhân bản quá nhanh, nên chúng phát động viêm gây sốt. Đây là đòn đánh thông minh vì nhiệt độ cao sẽ làm virus nhân bản chậm hơn để HMD tìm cách đối phó, thường phải mất một tuần.
Tuy nhiên, trong trường hợp virus Corona, do hệ miễn dịch phản ứng thái quá dẫn đến sốt quá cao (40 độ C) gây tổn thương các mô khác, vì vậy cần chú ý hạ sốt cho người bệnh.
Thông tin virus được “anh lính thông tin” là tế bào TUA mang xác virus về doanh trại ở các hạch để cấp trên là tế bào LYMPHO B và T phân tích tìm chiến lược phù hợp.
Hai “vị tướng” này sẽ thử các loại vũ khí có khả năng gắn kết vào lớp ngoài của virus. Khi tìm được vũ khí phù hợp (KHÁNG THỂ) thì tế bào B sẽ sản xuất hàng loạt và gửi nó đi khắp nơi trong cơ thể.
Các virus ngay lập tức bị vũ khí KHÁNG THỂ này bám chặt vào bề mặt và vô hiệu hóa, không cho xâm nhập vào các tế bào khác. Các kháng thể này còn là vật chỉ điểm virus để các THỰC BÀO lao đến tấn công. Những tế bào nào đã nhiễm virus bên trong thì sẽ bị tế bào T và tế bào SÁT THỦ TỰ NHIÊN NK tìm đến tấn công, hy sinh cả quân mình để diệt địch.
Sau một tuần nhiễm bệnh sốt và mệt mỏi, người bệnh phục hồi do hệ HMD đã hoàn thiện tạo KHÁNG THỂ để chống lại virus. Thông tin về KHÁNG THỂ sẽ được lưu trữ để những lần sau nếu virus này xâm nhập thì cơ thể có ngay vũ khí chống lại mà không phải chờ lâu.
Nếu chúng ta có hệ miễn dịch tốt thì chỉ trong một tuần cơ thể đã tự tiêu diệt virus để chúng ta khỏi bệnh. Phản ứng của hệ miễn dịch càng nhanh thì hiệu quả tiêu diệt virus càng cao, giảm tổn hại do virus gây ra cho cơ thể.
Do vậy, hãy củng cố hệ miễn dịch để phòng và vượt qua dịch bệnh khi vẫn chưa tìm được thuốc và vắc xin phù hợp cho dịch bệnh mới.

Tiến sĩ Phạm Trường Sơn

Tags Related
You may also like
Comments

Comments are closed.