background img

CÁC DI CHỨNG CỦA BỆNH PARKINSON

Bệnh Parkinson là một bệnh thoái hóa mãn tính tiến triển, thường thấy ở người cao tuổi. Ngày nay, do tuổi thọ trung bình của người dân tăng lên, nên tỷ lệ người mắc bệnh Parkinson cũng có xu hướng tăng lên. Trên thực tế, ngoài bệnh Parkinson còn có nhiều bệnh nhân cũng có biểu hiện tương tự bệnh này, người ta gọi là hội chứng Parkinson. Hội chứng Parkinson thì có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như: thoái hóa thần kinh, nhiễm khuẩn (viêm não), nhiễm độc thần kinh, do chấn thương, hoặc tổn thương mạch máu não (đột quỵ, đái tháo đường, xơ vữa mạch não, tăng huyết áp, …), trong khi đó, bệnh Parkinson nguyên phát đến nay vẫn được coi là chưa rõ nguyên nhân.

Bệnh Parkinson được chia thành 4 nhóm chính:

  • Parkinson vô căn, tức là không rõ nguyên nhân gây bệnh. Triệu chứng chính của bệnh là run rẩy, di chuyển chậm chạp, cứng khớp.
  • Parkinson mạch máu: liên quan tới những người bị hạn chế sự cung cấp máu lên não, thường gặp ở những người lớn tuổi có vấn đề về sức khỏe như bệnh tiểu đường, người bị đột quỵ nhẹ. Các triệu chứng phổ biến thường khó đi lại, tiểu không tự chủ và vấn đề trí nhớ.
  • Parkinson do thuốc: Một số người được chẩn đoán mắc bệnh Parkinson sau khi điều trị bằng thuốc đặc biệt. Thuốc tâm thần trị tâm thần phân liệt và các rối loạn khác ngăn chặn hoạt động của dopamin được xem là nguyên nhân lớn nhất của bệnh do thuốc.
  • Parkinson kết hợp với những thoái hóa hệ thống.

 

Hình 1 – Bệnh Parkinson (liệt rung) thường ở người cao tuổi

1. Giảm vận động ở người bệnh parkinson giai đoạn muộn

Ở giai đoạn đầu của bệnh Parkinson, người bệnh có thể xuất hiện những triệu chứng như run tay chân, co cứng cơ với mức độ nhẹ, chưa ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống. Nhưng theo thời gian, khả năng vận động của người bệnh sẽ bị hạn chế dần, họ phải đối mặt với nguy cơ té ngã cao, dẫn tới chấn thương, gãy xương, nặng hơn là gây nguy hiểm tính mạng. Đến những giai đoạn muộn, người bệnh có thể không tự thực hiện các sinh hoạt đơn giản hàng ngày như mặc quần áo, ăn uống hay tắm rửa, thậm chí hoàn toàn phụ thuộc vào người chăm sóc, nếu không có trợ giúp thì họ chỉ có thể ngồi trên giường hoặc xe lăn.

2. Khó nuốt – biến chứng gặp ở 50% người bệnh Parkinson

Chứng khó nuốt là biến chứng tương đối nghiêm trọng gặp ở khoảng 50% người bệnh Parkinson, xảy ra do sự rối loạn vận động của các cơ hầu họng gây nên. Người bệnh có thể bị sụt cân, suy dinh dưỡng, khó uống thuốc ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, thậm chí có thể tử vong do thức ăn lạc vào đường hô hấp gây viêm phổi hoặc tắc nghẽn đường thở.

Hình 2 – Khó nuốt là biến chứng tương đối nghiêm trọng gặp ở khoảng 50% người bệnh Parkinson

3. Trầm cảm xảy ra ở 40-60% người bị Parkinson

Trầm cảm là tình trạng khá phổ biến ở người bệnh Parkinson, có thể gặp ở 40 – 60% người bệnh. Họ thường mang tâm trạng buồn bã, lo lắng, bi quan về tương lai, bệnh tật của mình và sợ phải đối mặt với ánh mắt của mọi người xung quanh. Nó có thể khiến cho các triệu chứng rối loạn vận động ngày càng trở nên trầm trọng và gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống. Người bệnh có thể nảy sinh các hành động không kiểm soát được như tấn công người khác, làm hại bản thân hay tự sát. Do đó, trong quá trình điều trị không chỉ đơn giản là dùng thuốc cải thiện các triệu chứng mà còn cần phải chú trọng động viên, nâng đỡ họ cả về mặt tinh thần.

4. Ảo giác và hoang tưởng do bệnh Parkinson

Biểu hiện ảo giác và hoang tưởng gặp ở khoảng 25 – 30% người bệnh Parkinson. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này là do tác dụng phụ của thuốc điều trị trong thời gian dài. Ảo giác có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và ảnh hưởng trầm trọng đến tâm lý của người bệnh. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể tự nhận biết được những gì họ nghe thấy, nhìn thấy không phải là sự thật và có thể tự điều chỉnh suy nghĩ để quay trở về thực tại. Nhưng ở những giai đoạn sau, đặc biệt ở những người đã mắc bệnh trên 10 năm, thì họ sẽ dần bị mất đi khả năng nhận thức, không kiểm soát được trạng thái cảm xúc, hành vi và trí nhớ của mình.

5. Gần 70% người mắc Parkinson bị suy giảm trí nhớ

Khoảng 2/3 số bệnh nhân Parkinson bị suy giảm trí nhớ sau vài năm điều trị. Chứng mất trí ở bệnh Parkinson khác với các dạng mất trí do bệnh khác như Alzheimer. Ở bệnh Parkinson các ký ức vẫn được não lưu giữ lại, nhưng người bệnh không thể nhận thức được, trong khi người bệnh Alzheimer thì não hoàn toàn không lưu lại ký ức. Ngoài ra, người bệnh có thể xuất hiện những khiếm khuyết trong tư duy, ngôn ngữ và kỹ năng giải quyết vấn đề.

6. Rối loạn giấc ngủ – biến chứng thường gặp trong bệnh Parkinson

Thường xuyên mất ngủ vào ban đêm, thức dậy sớm hoặc ngủ gật trong ngày là các biểu hiện về rối loạn giấc ngủ ở các bệnh nhân Parkinson. Trong khi ngủ, bệnh nhân Parkinson có thể xuất hiện các triệu chứng như la hét, nói mê do gặp ác mộng, hay cảm giác sợ hãi khi ngủ, thậm chí họ có thể có các hành động gây tổn thương đến người thân mà không thể tự chủ hay kiểm soát được.

7. Táo bón do bệnh Parkinson

Bệnh Parkinson có thể làm ảnh hưởng tới hệ thống thần kinh tự chủ, khiến ruột và bàng quang làm việc kém hiệu quả, làm chậm quá trình tiêu hóa và gây ra táo bón. Điểm khác biệt giữa táo bón do Parkinson và các nguyên nhân khác là người bệnh thường kèm theo cảm giác no, thậm chí chỉ ăn rất ít nhưng vẫn cảm thấy no trong một thời gian dài.

Tác dụng phụ của thuốc điều trị cũng là nguyên nhân gây nên và làm trầm trọng thêm tình trạng táo bón ở người bệnh Parkinson.

8. Biến chứng rối loạn cảm giác trong bệnh Parkinson

Nhiều người bệnh Parkinson bị suy giảm khả năng phân biệt hoặc xác định mùi hương, màu sắc. Họ cũng có thể thường xuyên có cảm giác tê, ngứa và đau các bộ phận trên cơ thể.

9. Suy giảm chức năng tình dục ở người bệnh Parkinson

Sự rối loạn chức năng của hệ thần kinh thực vật, kết hợp với tác dụng phụ của thuốc điều trị và yếu tố tâm lý có thể làm suy giảm chức năng tình dục ở người bệnh Parkinson. Nam giới có thể gặp vấn đề về khả năng cương cứng dương vật hoặc không thể xuất tinh. Phụ nữ thường gặp phải tình trạng khô âm đạo. Ở cả hai giới đều có thể bị suy giảm ham muốn tình dục và rất khó đạt được cực khoái.

Cách phòng tránh biến chứng của bệnh Parkinson

Theo thời gian, người bệnh Parkinson khó tránh khỏi được gánh nặng do biến chứng của bệnh gây ra. Nhưng với các phương pháp điều trị như thuốc, vật lý trị liệu; kết hợp với các giải pháp hỗ trợ như dinh dưỡng, tập luyện và nguồn động viên từ gia đình, có thể giúp họ cải thiện được chất lượng cuộc sống và góp phần làm chậm lại tiến tình của bệnh.

Nguồn: Ban biên tập NAVITA

Tags Related
You may also like
Comments

Comments are closed.