background img

BẠI NÃO VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Bộ não là một cơ quan rất quan trọng, là trung tâm điều khiển của hệ thần kinh trung ương, chịu trách nhiệm điều khiển hành vi. Bại não có nghĩa là bệnh của não gây tê liệt. Về cơ bản, bại não đề cập đến tổn thương não, làm não mất kiểm soát các cơ, giống như khi tiểu não bị tổn thương bệnh nhân có thể có các vấn đề về vận động tinh (viết tay hay đánh máy). Mặc dù vậy, bại não là thuật ngữ bao quát hơn đề cập tới một loạt các vấn đề bởi vì cuối cùng các cơ bị ảnh hưởng và mức độ trầm trọng của bệnh phụ thuộc vào phần nào của bo mạch chủ bị ảnh hưởng.

Bại não được xem như là một bệnh phát triển thần kinh, nghĩa là có điều gì đó bất thường xảy ra với một vùng não trong quá trình phát triển ban đầu của nó, đây là giai đoạn cực kỳ nhạy cảm. Nếu vùng não đó không phát triển bình thường nó sẽ không thực hiện được chức năng đã quy định cho nó.

  1. Nguyên nhân xảy ra bại não

Bại não có rất nhiều nguyên nhân, người ta nghĩ rằng đa số các trường hợp bại não xảy ra trước khi sinh, nghĩa là rất khó để xác định nguyên nhân thật sự:

  • Phơi nhiễm phóng xạ và nhiễm trùng trong thời kỳ phát triển bào thai có thể gây bại não.
  • Tình trạng thiếu oxi của bào thai đang phát triển cũng là một nguyên nhân, trong trường hợp này bộ não đang phát triển không lấy đủ oxi có thể do các vấn đề như nhau thai không thể cung cấp đủ oxi và dưỡng chất.

Tuy vậy, bại não không bắt buộc xảy ra trước khi sinh. Bại não có một số nguyên nhân sau sinh như:

  • Chấn thương đầu (chiếm đa số các trường hợp bại não)
  • Nhiễm trùng hoặc thiếu oxi.

Tuy nhiên, một tỉ lệ rất nhỏ là do đột biến gen.

  1. Phân loại

Bại não được phân loại dựa vào dạng cử động cơ mà tổn thương não gây ra. Cách nó ảnh hưởng tới các hoạt động của bệnh nhân có thể được phân loại:

Thể liệt cứng: Bại não thể liệt cứng chiếm 70% trường hợp, được đặc trưng bởi các cơ co cứng khiến bệnh nhân cử động khó khăn. Sự co cứng này là kết quả của tổn thương các nơ-ron vận động trên, tổn thương này gây ra một số bất thường ảnh hưởng tới khả năng thu nhận Gaba (chất dẫn truyền thần kinh ức chế) của các nơ-ron này, do đó nếu xung thần kinh không bị ức chế, các nơ-ron sẽ trở nên kích thích quá mức gây tăng trương lực cơ. Đây là sự gia tăng bất thường hoạt động cơ. Về cơ bản, giống như khi các cơ bị co liên tục, đó là lý do tại sao một bệnh nhân thể liệt cứng có dáng đi cắt kéo, đi bộ trở lên vô cùng khó khăn khi cơ khép luôn luôn cô một phần, làm cho đầu gối và đùi chạm nhau liên tục.

Tương tự, đôi khi bệnh nhân có dáng đi ngắn chân bởi vì cơ bàn chân lúc nào cũng gập và kéo gân asin (achilles) lên, làm cho bệnh nhân phải đi bằng đầu ngón chân.

Thể múa vờn (loạn động): Thể này liên quan tới tổn thương của hạch nền (cấu trúc giúp chúng ta bắt đầu và ngăn chặn một số vận động nhất định) khiến bệnh nhân mất khả năng kiểm soát vận động, vì vậy họ sẽ có những vận động không tự ý, ngoài khả năn

g kiểm soát. Bại não thể loạn động đặc trưng bởi trương lực cơ và múa giật.

  • Trương lực cơ: Là những vận động chậm, ngẫu nhiên, không kiểm soát ở tứ chi và thân mình.
  • Múa giật: Là các vận động ngẫu nhiên giống như đang nhảy múa bởi vì các vận động nhỏ không được kiểm soát và có vẻ như di động từ cơ này đến cơ khác.

Thể thất điều: Điều nghĩa là điều hòa đề cập tới việc sắp xếp hay trật tự, vì vậy “thất điều” nghĩa là mất trật tự. Các bệnh nhân bị thể này có dáng đi lảo đảo và rối loạn phối hợp các động tác, nguyên nhân là do tiểu não – cơ quan có vai trò phối hợp và tinh chỉnh các vận động. Những bệnh nhân này thường có các cử động vụng về hoặc thiếu ổn định và mất cân bằng khi đi lại hoặc khi nhặt đồ vật lên.

Nhiều bệnh nhân bị các vấn đề về kiểm soát vận động cũng có các triệu chứng khác. Mặc dù các triệu chứng này khác nhau giữa các bệnh nhân. Bệnh nhân thường bị các cơn đau từ các cơ bị co cứng hoặc tư thế bất thường hay là cứng khớp. Các cử động bất thường cũng có thể khiến họ khó ngủ và bị các rối loạn giấc ngủ, ăn uống cũng trở nên khó khăn, từ việc chuẩn bị thức ăn cho tới việc nhai và nuốt. Các vấn đề khác liên quan tới não bộ cũng có thể kèm theo ví dụ như khó khăn trong nói chuyện và giao tiếp, các vấn đề về thị giác, mất khả năng học tập.

  1. Phương pháp điều trị

Do bại não liên quan tới các bất thường vĩnh viễn của cấu trúc não, nó không thể chữa khỏi được nhưng không có nghĩa là không có đáp ứng với điều trị. Điều trị bại não thông thường liên quan tới phương pháp tiếp cận đa ngành, tập hợp các chuyên gia lâm sàng như: bác sỹ thần kinh, bác sỹ vật lý trị liệu và phục hồi chức năng. Nhờ trị liệu và ngôn ngữ với hi vọng tìm ra cách tiếp cận tốt nhất cho từng bệnh nhân nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của họ.

Vật lý trị liệu: có thể được áp dụng để rèn luyện thể lực và cải thiện khả năng đi lại cùng với việc giãn cơ để giảm co rút các mô cơ bị rút ngắn vĩnh viễn vì tăng trương lực hay co thắt quá lâu.

Đôi khi có thể dùng thuốc giãn cơ hoặc độc tố Botulinum tiêm vào một số cơ để giảm trương lực và giãn cơ. Cả hai có thể giúp giảm cơn đau đi kèm với tình trạng tăng trương lực và giúp bệnh nhân vừa va các nẹp chỉnh hình.

Ngoài ra, có thể tiến hành phẫu thuật để giải quyết một số vấn đề như nới lỏng các cơ co cứng, làm thẳng các xương chịu ảnh hưởng bởi các lực cơ bất thường trong thời gian dài và cắt một số dây thần kinh để giảm các vận động đi kèm và tình trạng co thắt

Một điểm cực kỳ quan trọng về bại não cần nhớ đó là bệnh không nặng dần theo thời gian vì lý do đó nó được xem là một bệnh không tiến triển

Nguồn: Ban biên tập NAVITA

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO
https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C3%A3o Truy cập ngày 15/07/2019

https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%A1i_n%C3%A3o Truy cập ngày 15/07/2019

https://www.trungtamphuchoichucnang.com/bai-nao/tre-bai-nao-va-phuong-phap-dieu-tri-tot-nhat-tu-chuyen-gia.html Truy cập ngày 15/07/2019

Tags Related
You may also like
Comments

Comments are closed.