background img

SÁN DÂY LỢN

Bệnh ấu trùng sán lợn hay bệnh lợn gạo là bệnh truyền nhiễm ở mô gây ra bởi ấu trùng (cysticercus) sán dây lợn (Taeniasolium). Người nhiễm bệnh có thể có rất ít hoặc không có triệu chứng trong nhiều năm, có những u chắc không đau khoảng 1–2 cm ở dưới da và ở cơ, hoặc có triệu chứng thần kinh nếu não bị ảnh hưởng. Sau nhiều tháng hay nhiều năm các u này chuyển sang đau và sưng phù rồi hết sưng.

Người ăn phải thịt lợn gạo (lợn mắc ấu trùng) còn sống như nem chua, nem thính hoặc chưa nấu chín sẽ mắc bệnh, sán trưởng thành sau  8-10 tuần. Thường mỗi người chỉ nhiễm 1 sán trưởng thành, sán có thể sống 25 năm và có nguy cơ những đốt sống già trào ngược lên dạ dày do phản ứng của nhu động ruột, như vậy sẽ tương tự như ăn phải đốt sán mới, do đó số lượng ấu trùng sẽ rất lớn. Rau sống nếu bón phân tươi có nhiễm sán thì người và lợn ăn phải sẽ mắc bệnh ấu trùng.

 

Hình thể: sán trưởng thành dài từ 2-8m, có từ 800 -1000 đốt, những đốt già – chứa nhiều trứng ở cuối rụng theo phân ra ngoài 4-5 đốt liền nhau.

Chu kỳ phát triển: đốt sán già tại ruột phóng thích trứng trong ruột già, trứng theo phân ra ngoài, trứng lẫn trong rau, đất, nếu lợn ăn phải thì phôi của sán sẽ nở ra rồi vào máu, trở về tim theo đại tuần hoàn đế định vị ở cơ băp, cơ quan nội tạng. Tại đây chúng phát triển thành nang ấu trùng sau 9-10 tuần.

Bệnh ấu trùng sán lợn: Tùy thuộc vào vị trí ký sinh của nang sán mà có những biểu hiện khác nhau. Nếu nang sán nằm trong cơ sẽ thấy có những u nhỏ, chắc, kích thước khoảng 1 – 2 cm hoặc bằng hạt đỗ, hạt lạc, di động dễ, không ngứa, không đau, nằm ở vị trí cơ vân, không ở trên đường đi của hạch bạch huyết; nếu nang sán nằm trong não, người bệnh có thể bị động kinh, liệt tay, chân hay liệt nửa người, nói ngọng, rối loạn trí nhớ hoặc đau đầu dữ dội; nếu nang sán nằm trong mắt có thể gây tăng nhãn áp, giảm thị lực hoặc mù.

Bệnh sán trưởng thành ở ruột: Chúng ký sinh trong ruột non, triệu chứng chủ yếu là người bệnh thường xuyên có những cảm giác khó chịu, bứt rứt, có những đốt sán tự rụng theo phân ra ngoài, đốt sán là những đoạn nhỏ, dẹt, trắng ngà như xơ mít, đầu sán phẳng, một số trường hợp phát hiện thấy có trứng sán trong phân.

Tác động của ấu trùng sán dây lợn lên cơ thể

Cơ bắp: Ấu trùng sán lợn có thể phát triển ở bất kỳ cơ xương nào ở người. Sự xâm lấn của ấu trùng vào cơ có thể gây ra viêm cơ, với sốt, tăng bạch cầu ái toan và giả mạc cơ, bắt đầu với sưng cơ và sau đó tiến triển thành teo và xơ hóa. Trong hầu hết các trường hợp, nó không có triệu chứng kể từ khi ấu trùng chết và bị vôi hóa.

Hệ thần kinh: Các u nang nằm trong não thất có thể ngăn chặn dòng chảy của dịch não tủy và xuất hiện với các triệu chứng tăng áp lực nội sọ.

Mắt: Trong một số trường hợp, ấu trùng có thể được tìm thấy trong nhãn cầu, cơ ngoại bào và dưới kết mạc (subconjunciva). Tùy thuộc vào vị trí, chúng có thể gây ra những khó khăn về thị giác dao động với vị trí mắt, phù võng mạc, xuất huyết, giảm thị lực hoặc thậm chí mất thị giác .

Da: U nang dưới da ở dạng nốt sần, di động, xuất hiện chủ yếu ở thân và tứ chi, các nốt dưới da đôi khi gây đau .

Phòng ngừa

Quản lý phân tốt, không ăn thịt lợn sống hoặc chưa nấu chín. Nếu có bệnh sán lợn đường tiêu hoá thì cần tích cực điều trị để dự phòng bệnh u nang sán lợn dưới da.

Người bệnh không được phóng uế bừa bãi phân phải được xử lý đúng cách trước khi sử dụng.

Không được thả rông lợn.

Thịt lợn gạo không được tiêu thụ và ăn. Khi phát hiện thịt lợn gạo phải xử lý đúng quy định.

Không ăn thịt lợn tái, sống hoặc ăn tiết canh lợn.

Ban biên tập Navita

Tags Related
You may also like
Comments

Comments are closed.